Na co wydajesz to, czego nie możesz odzyskać – swoją uwagę, czas i życiową energię?
„Ile energii włożysz, tyle wyjmiesz” — to zdanie brzmi prosto, ale dziś nie traktuję go jak obietnicy. Nie wszystko, w co się angażujemy, kończy się sukcesem. Nie każda relacja odwzajemnia nasze starania, nie każdy pomysł przynosi oczekiwane rezultaty, a ciężka praca nie zawsze zostaje nagrodzona w sposób, na jaki liczyłyśmy.
Mimo to nadal uważam, że energia jest walutą. Nie w tym sensie, że wszechświat prowadzi nasze konto i prędzej czy później zwróci każdą wpłatę. Myślę raczej o tym, że to, czemu poświęcamy uwagę, czas i zaangażowanie, współtworzy nasze życie.
Każdego dnia coś wybieramy. Czasem świadomie, a czasem z przyzwyczajenia, poczucia obowiązku albo lęku przed tym, co pomyślą inni. Możemy przez długi czas inwestować energię w coś, co już nam nie służy, i nie zauważać, ile kosztuje nas podtrzymywanie tego stanu.
Dlatego coraz bardziej interesuje mnie nie tylko to, ile energii wkładam w swoje życie, ale również w co ją inwestuję i czy naprawdę chcę ją tam zostawiać.
Nie masz nieskończonych zasobów
Przywykłyśmy myśleć o energii jak o czymś, co powinno wystarczyć na wszystko. Na pracę, relacje, rozwój, realizowanie marzeń, dbanie o siebie, odpowiadanie na wiadomości i bycie dostępną dla innych. A kiedy zaczyna jej brakować, często próbujemy lepiej zarządzać czasem, zamiast przyjrzeć się temu, na co właściwie go przeznaczamy.
Można mieć dobrze zaplanowany kalendarz i nadal żyć w sposób, który nas wyczerpuje. Można realizować kolejne cele, a jednocześnie coraz słabiej czuć, po co się to wszystko robi.
Dla mnie pytanie o energię jest więc również pytaniem o priorytety. Co rzeczywiście jest dla mnie ważne? Co robię dlatego, że tego chcę, a co dlatego, że trudno mi odmówić? Które działania przybliżają mnie do życia, jakie chcę prowadzić, a które tylko podtrzymują obraz osoby, którą chciałabym być w oczach innych?
Nie chodzi o to, żeby każdą czynność oceniać pod kątem jej produktywności. Odpoczynek nie musi prowadzić do większej wydajności, a spotkanie z przyjaciółką nie musi być inwestycją w relacje. Nie wszystko musi się opłacać.
Czasem warto robić coś po prostu dlatego, że jest dla nas ważne, ciekawe albo przyjemne. To również jest dobry powód, by poświęcić czemuś swoją uwagę.
Twoja uwaga też ma swoją cenę
Energię kojarzymy często z działaniem: z tym, ile pracujemy, ile zadań wykonujemy i jak konsekwentnie realizujemy plany. Tymczasem wiele energii pochłaniają również rzeczy, których na pierwszy rzut oka nie widać.
Rozmyślanie nad rozmową, która już się odbyła. Przewidywanie wszystkich możliwych problemów. Porównywanie się z innymi. Próba odgadnięcia, co ktoś o nas myśli. Wracanie do decyzji, które podjęłyśmy, choć nie mamy już żadnego wpływu na ich przebieg.
Nie zawsze możemy po prostu przestać o czymś myśleć. Nie chcę też sugerować, że wystarczy świadomie skierować uwagę gdzie indziej, żeby rozwiązać każdy problem. Są sprawy, które wymagają czasu, rozmowy, wsparcia albo konkretnego działania.
Możemy jednak czasem zapytać siebie: czy to, czemu teraz poświęcam tyle uwagi, rzeczywiście mi pomaga? Czy próbuję znaleźć rozwiązanie, czy krążę wokół tego samego pytania? Czy mogę zrobić coś konkretnego, czy na ten moment pozostaje mi uznać, że nie wszystko zależy ode mnie?
Takie pytania nie sprawią, że nagle odzyskamy całą energię. Mogą jednak pomóc zauważyć, gdzie jej potrzebujemy, a gdzie być może tracimy ją bez poczucia, że cokolwiek się zmienia.
Nie wszystko, w co inwestujesz, musi przynieść zwrot
W pierwotnej wersji tego tekstu pisałam o energii, która wraca do nas w odpowiednim momencie. Dziś ostrożniej podchodzę do takiej obietnicy.
Możemy być życzliwe, uczciwe i zaangażowane, a mimo to spotkać się z obojętnością. Możemy dawać komuś dużo uwagi, nie otrzymując podobnej troski. Możemy pracować nad projektem, który ostatecznie nie wypali. Nie mamy gwarancji, że świat odpowie na nasze starania w sposób, którego oczekujemy.
Nie oznacza to, że zaangażowanie nie ma sensu.
Czasem coś robimy, bo jest zgodne z naszymi wartościami. Pomagamy, bo możemy i chcemy pomóc. Uczymy się czegoś, bo sama droga nas interesuje. Podejmujemy próbę, mimo że nie znamy wyniku. Wartość takiego działania nie zawsze zależy od nagrody, która pojawi się na końcu.
Jest jednak różnica między dawaniem z własnego wyboru a dawaniem w nadziei, że dzięki temu ktoś nas pokocha, doceni albo w końcu odwzajemni nasze starania.
W tym drugim przypadku łatwo stracić z oczu własne granice. Możemy dawać coraz więcej, a kiedy nie otrzymujemy tego, na co liczyłyśmy, czuć rozczarowanie i żal. Nie dlatego, że dawanie jest błędem, ale dlatego, że czasem próbujemy za jego pomocą uzyskać coś, czego nie możemy zagwarantować.
Dlatego chcę pamiętać, że moja energia ma wartość również wtedy, gdy nie przynosi widocznego rezultatu. I że mam prawo decydować, komu, czemu i ile jej daję.
Nie musisz cały czas działać
Kiedy myślimy o realizowaniu marzeń, łatwo skupić się na tym, co jeszcze trzeba zrobić. Kolejny krok, następny cel, więcej konsekwencji. Tymczasem energia nie jest zasobem, który można bez końca zwiększać samą siłą woli.
Są okresy, w których mamy więcej przestrzeni na działanie, i takie, w których potrzebujemy zwolnić. Czasem dojrzewa w nas pomysł, zanim będziemy gotowe go zrealizować. Czasem potrzebujemy odpoczynku, zanim zobaczymy, w którą stronę chcemy pójść.
Lubię tę perspektywę również dlatego, że przypomina mi o rytmie natury. Nie wszystko kwitnie przez cały rok. Nie każda pora jest czasem wzrostu, widocznych efektów i obfitości. Nie chcę wymagać od siebie nieustannej gotowości do działania tylko dlatego, że mam marzenia.
Odpoczynek nie musi być nagrodą za dobrze wykonaną pracę. Nie muszę też wykorzystywać każdej wolnej chwili, żeby się rozwijać, uczyć albo stawać się lepszą wersją siebie.
Czasem najlepsze, co możemy zrobić dla ważnego dla nas projektu, to wrócić do niego wypoczęte. Innym razem odpoczynek pozwala nam zobaczyć, że wcale nie chcemy już iść w tym samym kierunku.
Jeśli zdarza Ci się odkładać ważne działania, bo czekasz na idealny moment lub pewność, że wszystko się uda, przeczytaj też mój artykuł „Nie musisz być gotowa, żeby zacząć” Niepewność i brak energii to dwie różne rzeczy, ale obie warto umieć rozpoznawać, zamiast automatycznie wymagać od siebie więcej.
Gdzie chcesz skierować swoją energię?
Nie mam jednej metody, która sprawdzi się w każdej sytuacji. Nie wierzę też, że możemy kontrolować wszystkie okoliczności, jeśli tylko wystarczająco mocno się postaramy.
Możemy jednak częściej przyglądać się własnym wyborom. Zauważać, co nas zasila, co obciąża, gdzie działamy z przekonania, a gdzie z przyzwyczajenia. Sprawdzać, czy nadal chcemy inwestować czas w relacje, projekty i zobowiązania, którym poświęcamy tak dużą część życia.
Możemy też zmieniać zdanie. Wycofać się z czegoś, co przestało być dla nas dobre. Zdecydować, że tym razem nie weźmiemy na siebie kolejnego obowiązku. Zrobić miejsce na coś, co od dawna odkładamy.
Dla mnie myśl, że energia jest walutą, nie oznacza więc, że muszę dawać z siebie jak najwięcej. Przeciwnie: przypomina mi, że moje zasoby są ograniczone, a moje wybory mają znaczenie. Nie wszystko zasługuje na taką samą ilość mojego czasu i uwagi.
Nie mam gwarancji, że energia, którą wkładam w życie, wróci do mnie w oczekiwanej formie. Mogę jednak bardziej świadomie decydować, na co ją przeznaczam.
I może właśnie od tego warto zacząć: nie od pytania, jak mieć więcej energii, ale od sprawdzenia, czy to, czemu ją oddajesz, naprawdę jest warte Twojej energii.



